Producenci

Cenniki do pobrania

Sonda

Twoje wydatki na prasę i książki wynoszą miesięcznie:

Statystyki

Produktów:
430
Kategorii:
43
Nowości:
0
Promocje:
0

Newsletter

Podaj swój adres e-mail, jeżeli chcesz otrzymywać informacje o nowościach i promocjach.

T. 93 - Vistuliańskie etapy ewolucji rzeźby środkowej Polski

Acta Geographica Lodziensia
15.75
PLN
T. 93 - Vistuliańskie etapy ewolucji rzeźby środkowej Polski
in_stock
Dostępność:
duża ilość
Cena: 15,75 zł
Cena netto: 15,00 zł
szt.
Ocena:
(Ilość ocen: 0)
Kod produktu:

24

Producent:
-
Praca zbiorowa
Rok wyd. 2007
ISSN: 0065-1249
Str. 132
 
Wstęp:
       "93 zeszyt Acta Geographica Lodziensia p.t.: „Vistuliańskie etapy ewolucji rzeźby środkowej Polski” kontynuuje dyskusję na temat kryteriów oceny roli morfogenezy peryglacjalnej w środkowej Polsce. Z wyjątkiem objętych przez lądolód zlodowacenia wisty okolic Płocka, wszystkie opisywane w tomie przykłady dotyczą badań vistulianu w strefie staroglacjalnej (Galon 1972, Geomorfologia Polski t. 2), tradycyjnie w ośrodku łódzkim określanej jako strefa „morfogenezy peryglacjalnej w obszarze zbudowanym z osadów glacjalnych” (Dylik 1956, Coup d'oeil sur la Pologne periglaciaire) lub skrótowo strefa „peryglacjalna". Przedstawione informacje ilustrują zróżnicowanie procesów vistuliańskich w przestrzeni i w czasie, a tym samym złożoność roli rzeźbotwórczej najmłodszego piętra plejstocenu. Inne przykłady tej złożoności można znaleźć we wcześniejszych zeszytach wydawnictwa, szczególnie często dokumentujących kopalne ślady plejstoceńskiego środowiska peryglacjalnego.
       Oczywiste jest, że opinie wynikające ze szczegółowych badań na małych obszarach są prawdziwe tylko lokalnie, dla nich samych lub obszarów identycznych. W skali regionalnej są one obciążone błędem zbyt dużej generalizacji i, tym samym, stają się fałszywe. Uwaga, w opinii autorki, dotyczy tyleż twierdzenia „ o peryglacjalnym charakterze rzeźby środkowej Polski" (Dylik 1953), co o morfogenezie glacjalnej obszaru (Klatkowa 1973 i inni). W analizach przeglądowych, niezbędne stają się określenia ogólne, jak strefa młodoglacjalna i strefa staroglacjalna, uwzględniające jedno kryterium (czas ostatniej transgresji lodowcowej), bez względu na złożoność procesów rzeźbotwórczych.
       Zróżnicowanie morfogenezy regionu łódzkiego, położonego „przejściowo" (Dylik 1947, 1972) na granicy Wyżyn i Niżu Polskiego, wynika z faktu istnienia w jego obrębie makroform, wykształonych pod koniec neogenu w wyniku procesów wewnętrznych. Centralnie usytuowana Wyżyna Łódzka powstała jako część wału metakarpackiego, a obrzeżające ją formy wklęsłe: Kotlina Szczercowska, Kotlina Kolska, pradolina warszawsko-berlińska, jako fragmenty depresji środkowopolskiej. Zgodnie z tezą wysuniętą w monografii Geomorfologia regionu łódzkiego (Turkowska 2006), obecną rzeźbę regionu wyjaśnia dopiero pełna, kenozoiczna ewolucja, której przebieg musi być rozpatrywany w różnej skali, z uwzględnieniem związków przyczynowo-skutkowych między makro-, mezo- oraz mikroformami regionu. W czasie, kryterium podziału pierwszego rzędu jest klimat – okresy ewolucji (przedczwartorzędowy i czwartorzędowy lub przedlodowcowy, lodowcowy/glacjalny ipolodowcowy) cechują się takimi samymi w całym regionie, chociaż bardzo odmiennymi względem siebie warunkami morfoklimatycznymi. Rozwój rzeźby miał w różnych częściach obszaru różny, czasami przeciwny kierunek, wynikający z istnienia makroform. Kryterium wewnętrznej jednorodności i równowagi dynamicznej procesów w większym stopniu spełniają etapy, a często dopiero fazy rozwoju mezo- lub mikroform. W obrazie rzeźby polodowcowej, główny podział morfogenetyczny przebiega między degradowanymi wysoczyznami i dolinami, w większej części regionu i czasu erodowanymi lub tranzytowymi, ale okresowo stanowiącymi także bazy erozyjno-denudacyjne, w których występowała agradacja.
       Podczas ostatniego piętra zimnego, na zmienność w przestrzeni, nakładały się więc zmiany klimatyczne określające zróżnicowane, czasami krańcowo różne warunki rozwoju rzeźby. Obecna znajomość przekształceń środowiska pozwala na wydzielenie kolejnych etapów ewolucji rzeźby, a w najmłodszych z nich, także faz i subfaz, odpowiadających wahaniom klimatycznym podczas vistulianu. W tomie przypomniano stan palinologicznej wiedzy regionalnej z podkreśleniem środkowego i górnego plenivistulianu, a także młodszego dryasu oraz zebrano przykłady aktualnych badań efektów procesów vistuliańskich w dolinach różnej wielkości. Warta zwrócenia uwagi jest synchroniczność procesów niszczenia i akumulacji w dolinach rzecznych w rozpatrywanym obszarze - wypełnienia dolin dotyczą poziomów wykształconych w przedziale ca 45-15 ka BP oraz ca 11-10 ka BP, podczas gdy pozostałe etapy rozwoju dolin zaznaczają się głównie jako powierzchnie erozyjno-denudacyjne. W ogólnych zarysach, wypełnienie dolin ma podobną strukturę: składa się z dużej miąższości, często dwudzielnej serii osadów drobnoziarnistych powstałych między ochłodzeniami płenivistuliańskimi, przykrytych lub z włożoną w nie serią osadów różnoziarnistych, korelowanych z ostatnią transgresją lądolodu. Przypisywanie serii przez kolejnych autorów różnie nazywanym okresom (np. środkowy i/lub górny plenivistulian; interstadiał grudziądzki) wynika ze stosowania różnych podziałów vistulianu, a rzadziej odmiennych poglądów na temat wahań klimatycznych podczas omawianego okresu (np. faktycznych/pozornych ociepleń interstadialnych moershoofd, hengelo idenekamp). Niezależnie od określeń chronostratygraficznych, interesujące jest, że płaszcz osadów ostatniego piętra zimnego składa się prawie wyłącznie z serii najmłodszych, poniżej 30 000 ka BP. W obszarze młodoglacjalnym ma on charakter ciągły i względnie wyrównaną niewielką miąższość, podczas gdy w obszarze staroglacjalnym osady vistuliańskie ograniczone są przede wszystkim do dolin, gdzie osiągają wielometrowe miąższości, którym towarzyszą znacznie rozleglejsze, od stref akumulacji, strefy degradacji."
Pliki do pobrania:

Opinie o produkcie (0)

Koszyk

produktów: 0

wartość: 0,00 zł

przejdź do koszyka »

Użytkowanie sklepu oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookies. Szczegółowe informacje w Polityce prywatności.

Click Shop | Hosting home.pl